Wprowadzenie
Zrównoważony rozwój jest jednym z kluczowych tematów w dzisiejszym biznesie. Dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) wdrożenie przepisów związanych ze zrównoważonym rozwojem jest jednak dużym wyzwaniem. Bariery takie jak niska świadomość, wysokie koszty wdrożenia, brak zasobów kadrowych oraz skomplikowane regulacje stanowią poważne przeszkody.
W niniejszym artykule omówimy najważniejsze bariery, z jakimi borykają się MŚP w Polsce oraz przedstawimy propozycje rozwiązań, które mogą pomóc w przezwyciężeniu tych trudności.
Spis treści
1. Wprowadzenie.
2. Bariery we wdrażaniu przepisów zrównoważonego rozwoju w MŚP.
2.1 Niska świadomość i brak wiedzy.
2.2 Wysokie koszty wdrożenia.
2.3 Nadmierna biurokratyzacja.
2.4 Nieelastyczny charakter międzynarodowych przepisów prawnych.
2.5 Braki w kompetencjach zarządczych.
2.6 Brak zasobów kadrowych.
2.7 Brak wsparcia finansowego.
2.8 Brak świadomości społecznej.
2.9 Silna konkurencyjność zagranicznych produktów.
2.10 Brak doświadczenia i nawyków związanych z wdrażaniem ESG.
2.11 Opór pracowników wobec dodatkowych obowiązków.
2.12 Brak gotowości rynku i infrastruktury.
2.13 Brak odpowiedniego przygotowania i wsparcia.
3. Jak pokonać te bariery?
3.1 Edukacja i zwiększenie świadomości.
3.2 Wsparcie finansowe.
3.3 Proste i przejrzyste regulacje.
3.4 Wsparcie kadrowe.
4. Podsumowanie.
Przeczytanie wpisu zajmie ok 10 minut.
Bariery we wdrażaniu przepisów zrównoważonego rozwoju
1. Niska świadomość i brak wiedzy
Jednym z głównych problemów jest niska świadomość i brak wiedzy na temat zrównoważonego rozwoju. Z raportu wynika, że wiele firm nie zna podstawowych terminów takich jak ESG (Environmental, Social, and Governance), gospodarka obiegu zamkniętego czy należyta staranność (due diligence). Przykładowo, tylko 28% MŚP zna termin ESG, a jedynie 19% rozpoznaje Taksonomię UE.
Niska świadomość prowadzi do niewielkiego zainteresowania tematyką zrównoważonego rozwoju wśród przedsiębiorców. Często firmy kojarzą oni tę koncepcję jedynie z działaniami proekologicznymi, pomijając aspekty społeczne i związane z ładem korporacyjnym.
2. Wysokie koszty wdrożenia
Koszty związane z wdrożeniem przepisów zrównoważonego rozwoju są kolejną istotną barierą dla MŚP. Inwestycje w technologie przyjazne środowisku, modernizacje infrastruktury czy wdrożenie systemów zarządzania ESG wymagają znaczących nakładów finansowych, które mogą być trudne do poniesienia dla małych firm. Koszty te często nie przynoszą natychmiastowych zysków, co zniechęca przedsiębiorców do podejmowania takich działań.
Raportowanie zgodności z regulacjami ESG wiąże się z wysokimi kosztami administracyjnymi. Firmy muszą inwestować w specjalistyczne oprogramowanie, szkolenia i zatrudnianie ekspertów ds. ESG, co stanowi znaczące obciążenie finansowe, szczególnie dla mniejszych firm. Aby sprostać wymaganiom sprawozdawczości, firmy muszą często zatrudniać specjalistów ds. ESG lub korzystać z usług firm zewnętrznych
3. Nadmierna biurokratyzacja
Jednym z problemów we wdrażaniu przepisów zrównoważonego rozwoju w MŚP jest również nadmierna biurokratyzacja związana z wdrażaniem i raportowaniem zrównoważonych działań. Skomplikowane procedury i wymagania administracyjne mogą hamować rozwój firm, zmuszając je do poświęcania ogromnej ilości czasu i zasobów na formalności. Nadmierna biurokratyzacja może prowadzić do spowolnienia procesów decyzyjnych i operacyjnych w firmach.
4. Nieelastyczny charakter międzynarodowych przepisów prawnych
Międzynarodowe przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju często mają nieelastyczny charakter. Nie uwzględniają one specyficznych potrzeb i charakterystyki poszczególnych przedsiębiorstw, co utrudnia ich adaptację. Jednolite normy mogą nie pasować do lokalnych realiów, przez co firmy muszą podejmować dodatkowe kroki, aby dostosować się do wymagań, co generuje dodatkowe koszty i komplikacje.
5. Braki w kompetencjach zarządczych
Zarządy firm często nie posiadają odpowiednich kompetencji potrzebnych do zrozumienia i wdrożenia zrównoważonego rozwoju. Brak wiedzy i umiejętności zarządzania w kontekście ESG utrudnia realizację strategii zrównoważonego rozwoju. Aby skutecznie wdrażać zrównoważone rozwiązania, kadra zarządzająca musi posiadać odpowiednie kompetencje i wiedzę.
6. Brak zasobów kadrowych
Wdrożenie przepisów zrównoważonego rozwoju wymaga odpowiednich zasobów kadrowych. Firmy muszą zatrudniać specjalistów ds. zrównoważonego rozwoju, którzy będą odpowiedzialni za implementację i monitorowanie działań w tym zakresie. Niestety, wiele MŚP nie dysponuje odpowiednimi kadrami, co stanowi znaczącą przeszkodę.
7. Brak wsparcia finansowego
Chociaż istnieją fundusze europejskie i krajowe, które mogą pomóc firmom w wdrażaniu działań z zakresu zrównoważonego rozwoju, wiele MŚP nie korzysta z tych środków. Przyczyną może być brak informacji o dostępnych funduszach, skomplikowane procedury aplikacyjne lub niewielka znajomość języka angielskiego, który często jest wymagany przy składaniu wniosków.
8. Brak świadomości społecznej
Niski poziom świadomości społecznej na temat zrównoważonego rozwoju wpływa na decyzje konsumentów, którzy często wybierają tańsze produkty, nie zwracając uwagi na zasady ESG. Brak popytu na produkty zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju utrudnia firmom ich wdrażanie. Firmy muszą inwestować w kampanie edukacyjne, które zwiększą świadomość społeczeństwa na temat korzyści płynących z zakupu produktów zgodnych z zasadami ESG.
9. Silna konkurencyjność zagranicznych produktów
Polskie firmy muszą konkurować z zagranicznymi produktami i usługami, które nie są zobowiązane do spełniania unijnych kryteriów zrównoważonego rozwoju. Produkty te często są tańsze i łatwiej dostępne, co stawia polskie przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji konkurencyjnej. Krajowe przedsiębiorstwa muszą znaleźć sposoby na konkurowanie z tańszymi zagranicznymi produktami, co może wymagać dodatkowych inwestycji w innowacje i marketing.
10. Brak doświadczenia i nawyków związanych z wdrażaniem ESG
W polskich firmach brakuje doświadczenia i nawyków związanych z wdrażaniem ESG. Przedsiębiorstwa często nie mają odpowiednich procesów ani zasobów do skutecznego wdrażania zrównoważonych rozwiązań. Brak „kultury ESG” prowadzi do koncentracji na krótkoterminowych celach zamiast długoterminowych korzyści. Aby skutecznie wdrażać zrównoważone rozwiązania, firmy muszą zmienić swoją mentalność i podejście do biznesu.
11. Opór pracowników wobec dodatkowych obowiązków
Pracownicy mogą wykazywać opór wobec dodatkowych obowiązków związanych z ESG. Konieczność przeszkolenia personelu i zmiany w codziennych praktykach pracy mogą być postrzegane jako obciążenie, co negatywnie wpływa na morale i zaangażowanie zespołu. Aby zmniejszyć opór pracowników, firmy powinny angażować ich w proces wdrażania zrównoważonych rozwiązań.
12. Brak gotowości rynku i infrastruktury
Rynek i infrastruktura w Polsce nie są jeszcze gotowe na szeroką skalę wdrażania produktów zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju, takich jak stacje ładowania samochodów elektrycznych czy systemy do skupu butelek. Brak odpowiednich warunków utrudnia firmom wprowadzanie innowacyjnych rozwiązań. Rozwój infrastruktury wspierającej zrównoważony rozwój jest kluczowy dla sukcesu tych działań.
13. Brak odpowiedniego przygotowania i wsparcia
Jednym z najważniejszych wyzwań dla przedsiębiorstw jest brak odpowiedniego przygotowania i wsparcia w procesie wdrażania nowych regulacji z zakresu zrównoważonego rozwoju. Firmy często nie otrzymują jasnych wytycznych ani wystarczających informacji na temat tego, jak powinny wyglądać poszczególne etapy implementacji. Brak odpowiedniego doradztwa i szkoleń prowadzi do poczucia zagubienia i niepewności.
Jak pokonać te bariery?
1. Edukacja i zwiększenie świadomości
Kluczowym elementem w przezwyciężaniu barier jest edukacja i zwiększenie świadomości wśród przedsiębiorców. Organizacje takie jak Fundacja IPS odgrywają tu istotną rolę, dostarczając aktualne informacje, aby pomóc firmom zrozumieć te zmiany i efektywnie się do nich przygotować.
2. Wsparcie finansowe
Ważnym krokiem jest również zapewnienie odpowiedniego wsparcia finansowego dla MŚP. Programy grantowe, preferencyjne kredyty oraz inne formy dofinansowania mogą znacząco ułatwić firmom inwestowanie w technologie przyjazne środowisku oraz inne działania związane ze zrównoważonym rozwojem.
Fundacja IPS oferuje wsparcie finansowe i doradcze dla MŚP. Pomagamy w uzyskaniu funduszy krajowych i unijnych, oferujemy wsparcie w przygotowaniu dokumentacji oraz doradztwo przy uzyskaniu kredytów inwestycyjnych.
3. Proste i przejrzyste regulacje
Niezbędne jest również uproszczenie i ujednolicenie regulacji prawnych dotyczących zrównoważonego rozwoju. Jasne wytyczne i jednolite standardy raportowania ESG pozwolą firmom lepiej zrozumieć, jakie działania muszą podjąć, aby spełnić wymogi prawne. W tym kontekście istotna jest rola rządów oraz organizacji międzynarodowych, które mogą wspierać MŚP poprzez tworzenie przyjaznego otoczenia regulacyjnego.
4. Wsparcie kadrowe
Aby rozwiązać problem braku zasobów kadrowych, firmy mogą korzystać z usług doradców zewnętrznych oraz specjalistów ds. zrównoważonego rozwoju. Warto również inwestować w szkolenia i rozwój pracowników, aby zwiększyć ich kompetencje w zakresie ESG.
Podsumowanie
Wdrożenie przepisów zrównoważonego rozwoju w małych i średnich przedsiębiorstwach wiąże się z wieloma wyzwaniami. Niska świadomość, wysokie koszty wdrożenia, brak zasobów kadrowych oraz skomplikowane regulacje to tylko niektóre z barier, z którymi muszą zmierzyć się MŚP. Jednak dzięki odpowiedniemu wsparciu edukacyjnemu, finansowemu i regulacyjnemu, firmy mogą skutecznie pokonać te przeszkody.
Fundacja IPS wspiera MŚP
Nowe regulacje mogą znacząco obciążać MŚP, wymagając od nich dostosowania się do złożonych wymogów prawnych i proceduralnych. Jako Fundacja dostarczamy aktualne informacje, aby pomóc firmom zrozumieć te zmiany i efektywnie się do nich przygotować. Wiedza zdobyta wcześniej daje znaczną przewagę. Skupiamy się na edukacji i wsparciu MŚP. Śledź nasz blog i dołącz do newslettera, aby być na bieżąco.
Masz pytania? Napisz na: kontakt@fips.pl
