#finansowanie
Sprawdź, jak z wykorzystaniem dofinansowań realizować projekty inwestycyjne oraz badawczo-rozwojowe w obszarze bezpieczeństwa i obronności.
Bezpieczeństwo, odporność gospodarki i rozwój nowoczesnych technologii to tematy na których swoją uwagę skupia cały świat. Rosnące wydatki na obronność, modernizacja sił zbrojnych, rozwój infrastruktury krytycznej oraz zmieniające się uwarunkowania geopolityczne tworzą nową przestrzeń dla przedsiębiorstw, które chcą rozwijać swoje produkty, technologie i zdolności produkcyjne.
Szczególne znaczenie zyskują dziś rozwiązania typu dual use, czyli technologie i produkty mogące znaleźć zastosowanie zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym. Dla wielu polskich firm może to być nie tylko kierunek technologicznego rozwoju, ale również realna szansa na zwiększenie skali działalności, wejście na nowe rynki i pozyskanie atrakcyjnych form finansowania inwestycji. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorstwo musi od razu stać się producentem uzbrojenia – w wielu przypadkach pierwszym krokiem może być wykorzystanie już posiadanych kompetencji i technologii w nowych zastosowaniach.
Dual use, czyli technologia, która może mieć więcej niż jedno zastosowanie
Technologie podwójnego zastosowania od lat funkcjonują na styku gospodarki cywilnej i obronności, lecz dzisiaj ich znaczenie wyraźnie rośnie. Rozwiązania rozwijane pierwotnie z myślą o przemyśle, energetyce, transporcie czy sektorze IT mogą znaleźć zastosowanie również w obszarach związanych z bezpieczeństwem.
Granica pomiędzy technologią cywilną a rozwiązaniem wykorzystywanym w obronności staje się coraz mniej wyraźna. Jak wskazują eksperci, właśnie dlatego sektor dual use może być szczególnie interesujący dla przedsiębiorstw technologicznych i przemysłowych, które posiadają już zaplecze produkcyjne, know-how lub własne rozwiązania, ale dotychczas być może nawet nie rozważały współpracy z sektorem obronnym.
Odporność, obronność, wszechstronność
Na inwestycje związane z bezpieczeństwem należy patrzeć szerzej niż tylko przez pryzmat produkcji uzbrojenia. Ważnym aspektem jest również odporność państwa i gospodarki – co obejmuje również zdolność do utrzymania funkcjonującej infrastruktury i przedsiębiorstw w sytuacjach kryzysowych. Dotyczy to m.in. energetyki, telekomunikacji, transportu, logistyki, cyberbezpieczeństwa, dostaw kluczowych komponentów, czy ciągłości procesów produkcyjnych.
W praktyce oznacza to rosnące zapotrzebowanie na rozwiązania, które pozwalają m.in.:
- zabezpieczać infrastrukturę krytyczną,
- zapewniać ciągłość produkcji,
- zwiększać niezależność od zagranicznych dostawców,
- automatyzować procesy,
- monitorować zagrożenia,
- szybko reagować na sytuacje kryzysowe,
- zwiększać bezpieczeństwo systemów informatycznych i przemysłowych.
Dla firmy produkcyjnej może to oznaczać zakup nowych maszyn i uruchomienie dodatkowej linii produkcyjnej. Dla przedsiębiorstwa technologicznego – rozwój produktu i stworzenie nowej funkcjonalności. Dla firmy z sektora automatyki – dostosowanie istniejącego rozwiązania do wymagań infrastruktury krytycznej. Dla producenta komponentów – zwiększenie zdolności produkcyjnych i wejście do łańcucha dostaw sektora obronnego. Możliwości jest bardzo wiele i właśnie dlatego inwestycje dual use mogą być atrakcyjne dla przedsiębiorców z różnych branż.
Czy dual-use to zamknięty katalog produktów i technologii?
Załącznik nr 1 do unijnego Rozporządzenia 2021/821 to oficjalna, szczegółowa lista produktów podwójnego zastosowania (dual-use), obejmująca towary, oprogramowanie i technologie. Ale czy to wyczerpuje temat? Na szczęście coraz częściej mówi się o także o technologiach i produktach, które mają potencjał do podwójnego wykorzystania, ale nie zostały uwzględnione w Rozporządzeniu. W kontekście dotacji unijnych oznacza to, że przedsiębiorca będzie mógł zaprezentować swój pomysł i udowodnić jego praktyczność i przydatność nie tylko w czasie pokoju.
Finansowanie inwestycji – coraz więcej możliwości
Rozwój sektora obronnego i technologii dual use wiąże się również z pojawianiem się nowych możliwości finansowania w formie dotacji. Istotnym przykładem jest instrument wspierający wytwarzanie produktów podwójnego zastosowania w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki. Planowany nabór ma dysponować budżetem 400 mln zł, przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o wsparcie inwestycji o wartości od 2 mln zł do równowartości 50 mln euro, a poziom dofinansowania może sięgać nawet 70% kosztów kwalifikowanych. Do dyspozycji przedsiębiorców są również środki w ramach Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności czy programów regionalnych.
Trzeba jednak pamiętać, że projekty związane z obronnością i produktami dual use wymagają często znacznie szerszego spojrzenia niż standardowa inwestycja produkcyjna, dlatego decyzja o wejściu w sektor obronny powinna być poprzedzona analizą nie tylko samego produktu, ale również całego modelu biznesowego. Tutaj istotną rolę może odegrać doradztwo inwestycyjne i biznesowe. Analiza potencjału produktu, ocena możliwości wejścia do sektora obronnego, przygotowanie modelu inwestycji, identyfikacja źródeł finansowania czy weryfikacja dokumentacji pozwalają ograniczyć ryzyko podejmowania decyzji wyłącznie na podstawie ogólnej oceny rynku.
Wejście w obszar dual use i obronności nie sprowadza się więc wyłącznie do znalezienia odpowiedniego programu dotacyjnego. Dla przedsiębiorcy równie istotne może być właściwe przygotowanie inwestycji, ocena potencjału produktu, znalezienie miejsca w łańcuchu dostaw, a w przypadku ekspansji zagranicznej – także znajomość zasad handlu międzynarodowego i umiejętne prowadzenie rozmów z kontrahentami.
Dlatego przy przygotowaniu materiału korzystaliśmy również z doświadczenia GRS Consulting, które wspiera firmy zarówno w obszarze finansowania i realizacji projektów inwestycyjnych oraz B+R, jak i handlu międzynarodowego oraz negocjacji z polskimi i zagranicznymi partnerami.
W ramach współpracy GRS Consulting z Fundacją Instytut Przedsiębiorczości Społecznej przedsiębiorcy mogą również bezpłatnie skonsultować swój pomysł lub pytania związane z tematyką artykułu. Kontakt: kontakt@fips.pl.
