Rola MŚP w gospodarce. Jak można wspierać ich rozwój?

Spis treści

1. Wprowadzenie.
2. Definicja MŚP.
3. Polski sektor MŚP w liczbach.
4. Rola MŚP we współczesnej gospodarce.
5. Jak wspierać rozwój MŚP?.
6. Przykłady inicjatyw wspierających MŚP w Polsce.
7. O Fundacji Instytut Przedsiębiorczości Społecznej.
8. Podsumowanie.
9. Kontakt.

Przeczytanie całości artykułu zajmie Ci około 10 min.

Wprowadzenie

Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) odgrywają kluczową rolę w gospodarce wielu krajów, w tym Polski. Wspieranie ich rozwoju jest zatem priorytetem zarówno dla rządu, jak i dla różnych instytucji wspierających biznes.

W niniejszym artykule przyjrzymy się, czym dokładnie są MŚP, jakie mają znaczenie dla polskiej gospodarki oraz jakie działania można podjąć, aby wspierać ich rozwój.

Definicja MŚP

Małe i średnie przedsiębiorstwa, określane skrótem MŚP, to firmy, które spełniają określone kryteria dotyczące liczby pracowników oraz rocznego obrotu lub sumy bilansowej. Zgodnie z definicją Unii Europejskiej, przedsiębiorstwa te dzielą się na:

1. Mikroprzedsiębiorstwa: zatrudniające mniej niż 10 pracowników oraz mające roczny obrót lub sumę bilansową nieprzekraczającą 2 milionów euro.
2. Małe przedsiębiorstwa: zatrudniające od 10 do 49 pracowników oraz mające roczny obrót lub sumę bilansową nieprzekraczającą 10 milionów euro.
3. Średnie przedsiębiorstwa: zatrudniające od 50 do 249 pracowników oraz mające roczny obrót nieprzekraczający 50 milionów euro lub sumę bilansową nieprzekraczającą 43 milionów euro.

Polski sektor MŚP w liczbach

Sektor MŚP w Polsce jest niezwykle istotny i dynamiczny. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wynika, że w 2022 roku w Polsce działało ponad 2 miliony przedsiębiorstw, z czego aż 99,8% stanowiły MŚP. Dokładniej, sektor ten składa się z:

• Mikroprzedsiębiorstw: stanowiących 96,5% wszystkich firm.
• Małych przedsiębiorstw: stanowiących 2,9% wszystkich firm.
• Średnich przedsiębiorstw: stanowiących 0,4% wszystkich firm.

MŚP generują około 50% polskiego PKB i zatrudniają ponad 60% pracowników w sektorze prywatnym. Są zatem kluczowym elementem polskiej gospodarki, wpływającym na jej stabilność i wzrost.

Rola MŚP we współczesnej gospodarce

Małe i średnie przedsiębiorstwa odgrywają znaczącą rolę w gospodarce, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym. Ich znaczenie można omówić w kilku kluczowych aspektach:

1. Tworzenie miejsc pracy
   MŚP są głównymi pracodawcami w Polsce. Zatrudniają większość pracowników sektora prywatnego, co przyczynia się do redukcji bezrobocia i podniesienia poziomu życia. W 2022 roku MŚP zapewniały miejsca pracy dla ponad 60% zatrudnionych w sektorze prywatnym, co jest dowodem na ich kluczową rolę w kreowaniu zatrudnienia. Działalność MŚP wpływa nie tylko na obniżenie stopy bezrobocia, ale również na rozwój umiejętności pracowników i ich zawodowe doświadczenie. W praktyce oznacza to, że pracownicy MŚP często zdobywają szeroką wiedzę i kompetencje, które mogą wykorzystać w dalszej karierze zawodowej.
2. Innowacyjność
   MŚP są często bardziej elastyczne i skłonne do wprowadzania innowacji niż duże korporacje. Ich zdolność do szybkiego dostosowywania się do zmieniających się warunków rynkowych sprawia, że są w stanie szybko wprowadzać nowe produkty i usługi. Przykłady takich innowacji można znaleźć w różnych sektorach gospodarki, od technologii informacyjnych, przez przemysł, aż po usługi. Dzięki mniejszej skali działania, MŚP mogą szybciej reagować na potrzeby rynku, co pozwala im na testowanie nowych pomysłów i dostosowywanie oferty do oczekiwań klientów. W efekcie, innowacyjność MŚP przyczynia się do zwiększenia konkurencyjności całej gospodarki.
3. Wzrost gospodarczy
   Działalność MŚP przyczynia się do wzrostu gospodarczego poprzez generowanie wartości dodanej, produkcję dóbr i usług oraz płacenie podatków. MŚP są często motorami napędowymi lokalnych gospodarek, a ich działalność ma bezpośredni wpływ na dynamikę wzrostu PKB. Przykładowo, w Polsce sektor MŚP generuje około 50% PKB, co świadczy o ich ogromnym wkładzie w rozwój gospodarczy kraju. Ponadto, poprzez płacenie podatków, MŚP wspierają finansowanie infrastruktury, edukacji i innych publicznych usług, co z kolei sprzyja dalszemu rozwojowi gospodarczemu.
4. Rozwój lokalnych społeczności
   MŚP często działają na poziomie lokalnym, co sprawia, że mają bezpośredni wpływ na rozwój i dobrobyt lokalnych społeczności. Tworzą miejsca pracy, wspierają lokalne inicjatywy i uczestniczą w życiu społecznym. Dzięki temu przyczyniają się do budowania silnych, zintegrowanych społeczności, które są fundamentem zdrowej gospodarki. Przedsiębiorstwa te często angażują się w lokalne projekty, sponsorują wydarzenia kulturalne i sportowe oraz wspierają lokalne organizacje charytatywne. Ich obecność i działalność są kluczowe dla rozwoju regionalnego i poprawy jakości życia mieszkańców.
5. Dywersyfikacja gospodarki
   Dzięki dużej liczbie MŚP gospodarka jest bardziej zdywersyfikowana i mniej podatna na wahania koniunktury w poszczególnych sektorach. Dywersyfikacja gospodarki oznacza, że rozwój gospodarczy nie opiera się na kilku dużych firmach czy sektorach, ale na wielu mniejszych podmiotach działających w różnych branżach. Taka struktura gospodarki jest bardziej odporna na kryzysy, ponieważ problemy w jednym sektorze nie mają aż tak dużego wpływu na całą gospodarkę. Ponadto, dywersyfikacja przyczynia się do stabilności gospodarki, umożliwiając jej elastyczne reagowanie na zmieniające się warunki rynkowe i globalne wyzwania.
   

Jak wspierać rozwój MŚP?

Wspieranie rozwoju MŚP wymaga skoordynowanych działań na wielu poziomach. Oto kilka kluczowych obszarów, na które warto zwrócić uwagę:

1. Dostęp do finansowania
   Jednym z głównych wyzwań dla MŚP jest dostęp do kapitału. Wsparcie ze strony banków, instytucji finansowych oraz programów rządowych może znacząco ułatwić rozwój tych przedsiębiorstw. Ważne są również inicjatywy takie jak fundusze venture capital i aniołowie biznesu, które oferują nie tylko kapitał, ale także wsparcie merytoryczne.
   
   
2. Wsparcie prawne i regulacyjne
   Uproszczenie procedur administracyjnych oraz zapewnienie stabilnego i przewidywalnego otoczenia prawnego są kluczowe dla rozwoju MŚP. Rząd powinien dążyć do redukcji biurokracji oraz wprowadzenia przepisów sprzyjających przedsiębiorczości.
   
   
3. Dostęp do rynków
   Ułatwienie dostępu do rynków, zarówno krajowych, jak i zagranicznych, jest istotne dla rozwoju MŚP. Programy wspierające eksport oraz inicjatywy promujące współpracę międzynarodową mogą znacząco pomóc przedsiębiorstwom w zdobywaniu nowych rynków.
   
   
4. Edukacja i szkolenia
   Inwestowanie w rozwój kompetencji przedsiębiorców oraz ich pracowników jest kluczowe dla innowacyjności i konkurencyjności MŚP. Szkolenia, warsztaty oraz programy mentoringowe mogą przyczynić się do podniesienia umiejętności zarządzania, marketingu oraz technologii.
   
   
5. Infrastruktura i technologie
   Dostęp do nowoczesnej infrastruktury oraz technologii jest niezbędny dla rozwoju MŚP. Wsparcie w zakresie cyfryzacji, modernizacji technologicznej oraz dostępu do szerokopasmowego internetu może znacząco przyczynić się do wzrostu efektywności i konkurencyjności firm.
   
   
6. Networking i współpraca
   Tworzenie platform umożliwiających współpracę i wymianę doświadczeń między przedsiębiorcami jest istotne dla budowania silnych relacji biznesowych. Targi, konferencje oraz programy networkingowe mogą przyczynić się do nawiązywania cennych kontaktów i partnerstw.
   

Przykłady inicjatyw wspierających MŚP w Polsce

W Polsce istnieje wiele inicjatyw i programów mających na celu wspieranie rozwoju MŚP. Oto kilka z nich:

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP):
PARP oferuje szeroki wachlarz programów wspierających innowacyjność, rozwój eksportu oraz edukację przedsiębiorców. Przykładem jest program „Go to Brand”, który wspiera polskie MŚP w promocji ich produktów i usług na rynkach zagranicznych.

Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS):
KFS oferuje dofinansowanie szkoleń i kursów dla pracowników MŚP, co pozwala na podniesienie ich kwalifikacji i kompetencji.

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (POIR):
POIR wspiera projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacyjne przedsiębiorstwa, oferując dofinansowanie na realizację innowacyjnych projektów.

Fundusze europejskie:
W ramach różnych programów unijnych, MŚP mogą ubiegać się o wsparcie finansowe na rozwój swojej działalności. Przykładem jest program „Horyzont 2020”, który wspiera projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacyjne rozwiązania.

Platformy start-upowe:
Inicjatywy takie jak „Start in Poland” czy „Google for Startups” oferują wsparcie dla młodych, innowacyjnych firm, pomagając im w rozwoju i ekspansji.

A także MY, czyli…

Fundacja Instytut Przedsiębiorczości Społecznej (FIPS):
Szkolenia, wsparcie oraz integracja MŚP. Fundacja IPS angażuje przedsiębiorców w akcje charytatywne, dzieli się wiedzą i doświadczeniem z zakresu zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej, informuje o najnowszych regulacjach prawnych z obszaru CSR i ESG.

W ramach współpracy zespołu IPS z wieloma ekspertami, przedsiębiorcami, naukowcami oraz przedstawicielami trzeciego sektora, opracowaliśmy darmową publikację, która stanowi drogowskaz w procesie kształtowania modelu odpowiedzialnego zarządzania przedsiębiorstwem z sektora MŚP i uwzględnia nasze lokalne uwarunkowania i krajowe priorytety.

Zapisz się na nasz newsletter, a jako prezent powitalny, prześlemy na wskazanego maila naszą autorską publikację “Rola MŚP w budowaniu odpowiedzialnego biznesu w Polsce”.

Podsumowanie

Małe i średnie przedsiębiorstwa są fundamentem polskiej gospodarki. Ich rola w tworzeniu miejsc pracy, wprowadzaniu innowacji oraz wspieraniu lokalnych społeczności jest nie do przecenienia. Wsparcie dla MŚP w postaci dostępu do finansowania, uproszczenia przepisów, edukacji oraz technologii jest kluczowe dla ich dalszego rozwoju. Inicjatywy rządowe oraz programy wspierające przedsiębiorczość mogą znacząco przyczynić się do wzrostu konkurencyjności i stabilności sektora MŚP, co w efekcie przekłada się na dynamiczny rozwój całej gospodarki.

Promowanie przedsiębiorczości i wspieranie małych i średnich firm to inwestycja w przyszłość, która przyniesie korzyści zarówno dla gospodarki, jak i dla społeczeństwa. Dlatego tak ważne jest, aby podejmować skoordynowane i efektywne działania na rzecz rozwoju MŚP w Polsce.

Masz pytania? Napisz na kontakt@fips.pl