Europejski nadzór giełdowy dysponuje oficjalnymi szablonami do nowego obowiązku sprawozdawczego dla firm rozliczających instrumenty pochodne. Chodzi o wymóg aktywnego rachunku, po angielsku Active Account Requirement (AAR), wprowadzony przez unijne rozporządzenie EMIR 3.0. Polska Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) przekazała podmiotom objętym tym obowiązkiem instrukcje, w jaki sposób złożyć wymagane raporty.
Najważniejsze:
Czytaj także: Platforma ESG BIK – rewolucyjne narzędzie w raportowaniu zrównoważonych finansów
- Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) opublikował 13 kwietnia 2026 roku szablony i instrukcje do raportowania AAR w ramach EMIR 3.0.
- Raporty należy składać przez system ESPI, na formularzu INFO-INNE, wskazując jako adresata Kancelarię Niepubliczną DIO.
- Po złożeniu raportu trzeba dodatkowo poinformować KNF mailowo na adres emir@knf.gov.pl.
- Kontrahenci niefinansowi bez dostępu do systemu ESPI powinni skontaktować się z KNF bezpośrednio przez ten sam adres e-mail.
Czym jest wymóg aktywnego rachunku (AAR)
AAR, czyli Active Account Requirement, to jeden z mechanizmów wprowadzonych przez EMIR 3.0 (aktualizację unijnych przepisów dotyczących rozliczania instrumentów pochodnych, takich jak kontrakty terminowe czy swapy). Wymóg ten zobowiązuje określone podmioty finansowe i niefinansowe do utrzymywania aktywnego rachunku w centralnej izbie rozliczeniowej z siedzibą w Unii Europejskiej. Celem jest ograniczenie nadmiernej zależności europejskich rynków od izb spoza UE, zwłaszcza w przypadku klas instrumentów uznanych za systemowo istotne.
Czytaj także: ESG jako instrument dominacji? Polska w pułapce globalnych regulacji
Raportowanie w ramach AAR to jeden z elementów nadzorczych tego systemu: firmy objęte wymogiem muszą regularnie informować organy nadzoru o tym, jak realizują swoje obowiązki w zakresie aktywnego rachunku.
Czytaj także: Konsekwencje braku raportowania ESG dla firm
Szablony od ESMA i rola KNF
Jak podaje KNF, ESMA opublikowała ujednolicone szablony sprawozdawcze wraz z instrukcjami ich wypełniania. Szablony te określają zarówno zakres informacji, które muszą znaleźć się w raporcie, jak i jego format. Firmy zobowiązane do raportowania AAR powinny stosować właśnie te dokumenty, składając sprawozdania w terminie i w sposób zgodny z wytycznymi ESMA.
Na poziomie krajowym nadzór nad realizacją tego obowiązku sprawuje KNF. Komisja wskazała też kanał składania raportów dla polskich podmiotów.
Jak złożyć raport AAR w Polsce
Według informacji KNF raporty należy przesyłać za pośrednictwem systemu ESPI (Elektroniczny System Przekazywania Informacji, czyli platforma służąca spółkom giełdowym i innym podmiotom do przekazywania informacji do regulatora). W systemie tym trzeba wybrać formularz o nazwie INFO-INNE i jako adresata wskazać Kancelarię Niepubliczną DIO.
Sam raport to jednak nie wszystko. KNF oczekuje również osobnego powiadomienia mailowego na adres emir@knf.gov.pl, informującego o tym, że raport został już złożony w systemie ESPI. Takie dwuetapowe potwierdzenie ma ułatwić nadzorcom śledzenie wpływających sprawozdań.
Firmy niefinansowe bez dostępu do ESPI
Obowiązek raportowania AAR obejmuje nie tylko instytucje finansowe, ale też tak zwanych kontrahentów niefinansowych, czyli przedsiębiorstwa spoza sektora finansowego, które przekraczają określone progi w obrocie instrumentami pochodnymi. Nie wszystkie takie firmy posiadają jednak dostęp do systemu ESPI, który jest przede wszystkim narzędziem dla spółek giełdowych i podmiotów licencjonowanych.
Dla tych podmiotów KNF przewidziała alternatywę: zamiast składać raport przez ESPI, powinny one skontaktować się z Komisją bezpośrednio, korzystając z tego samego adresu e-mail: emir@knf.gov.pl. Komisja wskaże wówczas właściwy sposób postępowania.
Praktyczne kroki dla firm objętych obowiązkiem
Firmy, które analizują, czy podlegają wymogowi AAR, powinny w pierwszej kolejności sięgnąć do szablonów opublikowanych przez ESMA 13 kwietnia 2026 roku. Tam znajdą zarówno zakres wymaganych danych, jak i format sprawozdania. Następnie, jeżeli dysponują dostępem do ESPI, składają raport przez ten system na formularzu INFO-INNE, a po złożeniu wysyłają potwierdzenie mailowe na adres emir@knf.gov.pl. Jeśli dostępu do ESPI nie mają, pierwszym krokiem jest kontakt z Komisją pod adresem emir@knf.gov.pl.
Terminy składania raportów oraz szczegółowy zakres podmiotów objętych obowiązkiem wynikają z przepisów EMIR 3.0 i wskazówek ESMA. KNF przypomina, by stosować się do harmonogramu i formatu określonego przez unijny urząd nadzoru.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest wymóg aktywnego rachunku (AAR) i kogo dotyczy?
AAR (Active Account Requirement) to obowiązek wynikający z EMIR 3.0, zobowiązujący określone podmioty finansowe i niefinansowe do utrzymywania aktywnego rachunku w unijnej izbie rozliczeniowej. Dotyczy zarówno instytucji finansowych, jak i przedsiębiorstw niefinansowych objętych regulacją EMIR.
Gdzie i jak złożyć raport AAR w Polsce?
Raport należy złożyć przez system ESPI, korzystając z formularza INFO-INNE i wskazując jako adresata Kancelarię Niepubliczną DIO. Następnie trzeba wysłać potwierdzenie mailowe na adres emir@knf.gov.pl, informując o złożeniu raportu.
Co zrobić, jeśli firma nie ma dostępu do systemu ESPI?
Kontrahenci niefinansowi bez dostępu do ESPI powinni skontaktować się bezpośrednio z KNF pod adresem emir@knf.gov.pl. Komisja wskaże odpowiedni sposób złożenia raportu.
Kiedy ESMA opublikowała szablony do raportowania AAR?
Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) opublikował szablony sprawozdawcze i instrukcje do raportowania AAR 13 kwietnia 2026 roku.
Fot. Egor Komarov / Pexels
